INTERVIEW / Matthias Kadar

In deze en de volgende nieuwsbrieven, een serie korte gesprekjes en memo’s met mensen uit Romain’s werk en leven. Vandaag aan het woord, Matthias Kadar. Opgeleid als componist en doordat hij als chansonnier ook uitvoerend musicus is, is zijn werk breed en veelzijdig, met altijd nieuwe en lopende projecten. En onvermijdelijk kruisten Matthias' en Romain's paden elkaar. Onderstaand een nieuw interview, opgetekend in april 2016. 


Hoe hebben jullie elkaar ontmoet ? Kan je iets vertellen over je eerste ontmoeting met Romain ?

Als muzikant in Amsterdam kon het haast niet anders of je kwam vroeg of laat bij Romain thuis ofwel om op te treden of als bezoeker. De eerste keer zat ik in het publiek als componist. Mijn vriendin, of in Romains woorden ‘mijn eega’ Hester Cnossen voerde samen met Karin Leutscher (fluit) en Jaap Brackman (piano) een werk van mij uit. Karin kende Romain al en zo kwam ik bij bij hem terecht. Na afloop van het concert met het welbekende kaasbuffet, maakte Romain voor ons zijn onvergetelijke pasta met tomatensaus. De heerlijke Parmezaanse kaas en die parmezaanse super kaasrasp zal ik nooit vergeten! Bij onze eerste ontmoeting was er dus al direct die mix van muziek, het goede gesprek en voortreffelijk eten.

Wat hebben jullie voor elkaar betekend - wat heeft hij voor jou betekend? Wat verbond jullie?

Zijn openheid en nieuwsgierigheid voor alles vond ik toen al direct heel bijzonder en zal voor mij altijd een voorbeeld blijven. Al snel voelde ik Romain's overvloed. Er ging altijd een fontein aan stralende en stellige energie van hem uit en vooral bij het organiseren van deze huisconcerten kwam dat sterk naar voren. Het was een heel bijzondere energie, ik zou willen zeggen: ware levensenergie. Het ging gepaard zonder enige muzikale verwachting van de musici die hij uitnodigde. Ik voelde daar zo'n dankbaarheid voor dat ik hem wilde helpen. Dat vond hij natuurlijk nooit nodig, maar was natuurlijk soms wel handig. Muziek was altijd welkom en daardoor te allen tijde aanwezig in zijn huis.

Muziek was net zo belangrijk voor Romain als eten en drinken. En dat is het voor mij ook! Ook kwamen we er in de loop van de tijd steeds opnieuw achter dat wij elkaars meningen meestal deelden waardoor we elkaar daarin versterkten. Verdere verbinding vonden wij natuurlijk ook in de piano. Iedereen die één van de concerten heeft bezocht kent de prachtige oude Erard vleugels die op de Keizersgracht hun thuisbasis hadden. Zelf heb ik een bijzondere en al wat oudere Steinway. Onze liefde voor pianovleugels en hun mechaniek hadden we dan ook gemeen.

Uiteraard gaf ik hem uiteindelijk ook pianoles. Daar was hij dan zo dankbaar voor dat hij iedereen in zijn buurt wilde overhalen om van mij een paar lessen te nemen. Toen wij eens een afspraak hadden voor een les en zijn schoonmaakster bij hem thuis aan het werk was, wilde hij zijn pianoles persé aan haar doorgeven en dat gebeurde dan ook ! Alles wat hem goed deed wou hij impulsief - dus direct - met iedereen delen. Dit verschijnsel is Romain bij gebleven vrijwel letterlijk tot zijn laatste adem; en ook dat mocht ik mee maken. 

Muziek deed hem goed. Ik ben muzikant. Ik mocht hem goed doen. Dat was op zichzelf een prachtig en mooi cadeau.

Je spreekt zo persoonlijk en overduidelijk vanuit vriendschap over Romain. Hebben jullie ook buiten de muziek om dingen ondernomen ?

Zeker ! Romain ontspande ook graag en liet me kennis maken met een sport die ik tot dan toe helemaal niet kende : Squash. En zo waren we vaak -- vooral op grauwe maandagen -- op de squashbaan te vinden. Heel fanatiek, snel en onbarmhartig hard speelde hij de bal en liet me rennen ! Ik werd mettertijd langzaam wat beter en kon toen ook hem laten rennen… Aan deze tijd heb ik overigens een fysieke herinnering overgehouden aan Romain: vandaag de dag is nog steeds goed te zien dat mij sleutelbeen is geraakt bij één van die vele squash sessies. Aan Romain dank ik dus mijn enige sportieve blessure.. En na de sport hadden we -- tijdens het drinken van sinaasappelsap -- natuurlijk steeds weer opnieuw ontelbare discussies. 

En nu na al die tijd en zijn overlijden denk ik bij het maken van muziek of studie echt heel vaak aan zijn credo’s, en daar waren er zo vele van ..

'Er bestaan geen slechte leerlingen! Alleen slechte leraren!’

'Niet nadenken! Doen!'

'Frapper toujours'

'If this is what makes you tick, do it!

En toen Italië ...

Ja, uiteindelijk was het dan toch zover : de verhuizing naar Italië. Romain wilde al jaren die stap maken en toen de kogel eenmaal door de kerk was werd ik zeer betrokken in het proces. Nog wel het meest werd ik betrokken in de planning, in het ‘brainstormen’ - zoals Romain het noemde - over de verkoop van zijn huis. Iedere maandag hield ik daarvoor vrij.

Soms vergat hij de afspraak - hij was echt altijd bezig met duizend en één dingen - en dan gingen we daarna alsnog als bezetenen door. Wat een energie!

Voor mij is hij een ster, ergens daar boven, met alleen maar charme en goede energie, naar wie ik toe kan zwaaien, zingen, lachen en leven.

Vertel ons : wat of wie was Romain ten voeten uit….

Ik vond altijd dat hij leefde voor waar hij in geloofde. Met volle overtuiging. Wijs, Dankbaar en Behulpzaam. En nog zo veel meer. Een bijzonder gevoel van Eer. En dan ook mooi nuchter, op zijn eigen manier.

Bijzonder belangrijke stappen in mijn muzikale en persoonlijke leven heb ik deels aan hem te danken. Ik denk graag aan de ontelbare hoeveelheid muzikale repetities die ik bij hem heb gehad, waar hij - en dat was zo prachtig - heel gewoon doorging in dezelfde ruimte (het was een bijzonder grote ruimte) met zijn leven en hetgeen hij te doen had: fotograferen, de was ophangen, koken, boodschappen doen, etc etc… Muziek was zodoende een natuurlijk bestanddeel van zijn wezen en leven. En je kwam nooit maar ook nooit te kort aan eten en drinken !

Hij heeft mij een tijdje opgevangen toen ik, om persoonlijke redenen nergens anders heen kon. En ik denk - ondanks de minder leuke aanleiding - ook graag daaraan terug. Hij was misschien wel de enige die het echt doodnormaal vond dat ik, in plaats van een grote koffer met kleding en al, daar voor de deur stond met slechts wat kleding een een zware catalogus met alle werken van Leonardo da Vinci.

Het is dankzij hem dat ik een CD- opname van mijn chansons heb gemaakt. Voor de hoes fotografeerde hij mij en deze foto’s gebruik ik nu jaren later nog steeds. De gitaar die ik voor deze opnames heb gebruikt was speciaal voor mij gebouwd maar zou nu alsnog willen zeggen voor ONS gebouwd omdat hij daarin letterlijk en figuurlijk een belangrijke bijzondere rol speelde. Zoals altijd steunde hij mij in dit avontuur zoals in alle andere avonturen.

 cd cover / Oh!  Quand je dors  ( meer informatie via de website   http://www.matthiaskadar.eu  )

cd cover / Oh!  Quand je dors  ( meer informatie via de website  http://www.matthiaskadar.eu )

'Practice carefully, and play like a Lion!’

Romain speelde misschien geen instrument als een virtuoos maar hij was en blijft voor mij de prachtige mooie virtuoos van de wil, de gevoelens, zijn emoties, het genot en zijn leven. 'Practice carefully, and play like a Lion!’ is een credo; niet van hem maar dat wel bij hem past. Maar in zijn geval kan je dat misschien beter vertalen naar 'play like an owl' denk ik, hij was - net als mijn oudste zoon - zo gek op deze dieren.

Hij heeft bijzondere vrienden en het was altijd een cadeau ze te leren kennen. Wat mij vaak opviel is hoe divers ze vaak waren. Ik zou zeggen: als je zijn open geest en persoonlijkheid wilt begrijpen,ga dan op bezoek bij zijn vrienden en spreek met ze.

En dan zijn bijzondere ega, Dominique, die ik hier ook zou willen danken voor de mogelijkheid dit allemaal te vertellen. En in het bijzonder, als dit mogelijk is, ook danken voor haar energie en kracht en voor alles wat zij nu voor zijn nalatenschap doet.

Wat heb je van Romain geleerd en zou je met anderen willen delen. Hoe leeft Romain voort voor jou? Wat zou je hem nu nog willen zeggen als je de gelegenheid kreeg ?

Superveel van je geleerd Romain !! Ik mis je stem, je nieuwsgierige ogen en oren. Ja ik mis inderdaad zijn energische gelatenheid. Zijn wijsheid. Ik ben egoïstisch: ik mis wat hij steeds wilde geven.

Ik mocht hem, ook muzikaal, begeleiden tot aan de deur die alleen zij die sterven, kunnen openen. Vlak voor zijn overlijden heb ik nog een lied geschreven. Nadat hij het hoorde in zijn ziekbed zei hij : het is een doordenkertje!

 

 

 

 

 

Enkele liederen die ik zong raakten hem diep. Nog een laatste ding ; enkele dagen voor zijn overlijden had ik een bijzondere gewaarwording: Zo zwak hij ook was, en hoeveel voor gif er ook door zijn aderen ging ; Romain bleef zichzelf.

Toen ik daar naast hem zat, gitaar spelend, zingend, was het alsof licht door het hele lichaam ging. Hij bloeide op als een bloem.

Nu hoop ik zo zeer dat ik hem nu niet te kort doe en nooit gedaan heb en dat ik hem op de juiste wijze heb begeleid.

En wat kan ik hem ongelooflijk missen... 

 

 Matthias Kadar

Matthias Kadar